Gospodarka w Bułgarii

 

Gospodarka w Bułgarii

Bułgaria. Gospodarka w Bułgarii.

Bułgaria należy do grupy słabo rozwiniętych krajów Europy. Wartość PKB według parytetu siły nabywczej wynosi 12,3 tys. dolarów na 1 mieszkańca

Realizowany od 1990 program przechodzenia do gospodarki rynkowej (reprywatyzacja przedsiębiorstw państwowych i komunalnych) wywołał typowy dla tego procesu kryzys ekonomiczny.

Na załamanie gospodarcze wpłynęły również powtarzające się nieurodzaje w 2. połowie lat 80., a także emigracja ok. 310 tysięcy osób pochodzenia tureckiego (1989). Wojna o Kuwejt 1991 spowodowała naruszenie silnych dotąd kontaktów gospodarczych z rynkami bliskowschodnim. Recesja dotknęła głównie przemysł elektromaszynowy, petrochemiczny oraz spożywczy; liczba bezrobotnych wyniosła ok. 420 tysięcy, co stanowiło 12,2% ludności zawodowo czynnej.

Obecnie udział sektora prywatnego wzrósł w tym czasie do 58,8% (głównie za sprawą nowych, przeważnie małych firm). Intensyfikacja reform gospodarczych po 1997, w tym prywatyzacji i polityki finansowej zaowocowała wzrostem gospodarczym.

W 2007 Bułgaria została przyjęta do UE.

Przemysł w Bułgarii. Podstawową gałęzią gospodarki jest przemysł — wraz z budownictwem wytwarza 31% PKB (2007; rolnictwo i leśnictwo — 8%, usługi — 61%). Bułgaria nie jest zasobna w surowce mineralne; wydobywa się głównie węgiel brunatny (zagłębia: Wschodniomarickie, Pernickie, Bobowdolskie), rudy cynku i ołowiu (Rodopy), miedź, sól kamienną oraz niewielkie ilości rud żelaza, węgla kamiennego i ropy naftowej.

W przemyśle przetwórczym największe znaczenie ma produkcja środków transportu, zwłaszcza taboru kolejowego (Sofia, Burgas, Ruse), statków (morskich w Warnie, rzecznych w Ruse i rybackich w Burgas) oraz ciągników, tramwajów i wózków akumulatorowych.

W przemyśle elektromaszynowym dominuje produkcja obrabiarek (Sofia), maszyn górniczych (Pernik), włókienniczych (Gabrowo), rolniczych (Ruse, Czirpan), maszyn liczących i biurowych; wśród innych gałęzi ważną rolę odgrywa przemysł elektroniczny (Burgas, Ruse, Płowdiw, Sofia) oraz chemiczny, zwłaszcza petrochemiczny (Burgas, Plewen), produkcja nawozów sztucznych (Dewnia, Stara Zagora i inne), leków, kosmetyków oraz tworzyw sztucznych (Sofia i inne).

Bułgaria zajmuje pierwsze miejsce w świecie w produkcji olejku różanego (Kazanłyk). Ważnym działem przemysłu jest metalurgia; huty cynku i ołowiu — w Kyrdżali, Płowdiwie i Sofii, huty miedzi — w Pridopie i Złaticy.

Rolnictwo w Bułgarii. W rolnictwie oprócz państwowych i spółdzielczych kompleksów rolno-przemysłowych występują gospodarstwa chłopskie, powstałe w wyniku parcelacji (od 1992) areału państwowego. Użytki rolne zajmują 5,3 mln ha (2002) powierzchni Bułgarii, w tym grunty orne 3,4 mln ha, łąki i pastwiska 1,7 mln ha, sady 0,2 mln ha. Sztuczne nawadnianie obejmuje ok. 20% powierzchni uprawnej. W strukturze zasiewów dominują zboża, głównie pszenica (30%, najważniejszym rejonem upraw jest Wyżyna Naddunajska), kukurydza i jęczmień; 29% stanowią rośliny pastewne. Z roślin przemysłowych (14%) uprawia się głównie tytoń (Rodopy Wschodnie, Nizina Górnotracka), słoneczniki (Wyżyna Naddunajska, Nizina Górnotracka), buraki cukrowe (północna część kraju).

Ważnymi działami rolnictwa są warzywnictwo i sadownictwo (pomidory, papryka, rośliny dyniowate, drzewa i krzewy owocowe — głównie jabłonie, śliwy i brzoskwinie) oraz uprawa winorośli (ok. 60% zbiorów służy do produkcji win). W Kotlinie Kazanłyckiej rozwinęła się uprawa roślin dostarczających olejków eterycznych, głównie lawendy, róż oraz mięty.

Turystyka w Bułgarii. Ważnym działem gospodarki Bułgarii jest turystyka. W 2010 Bułgarię odwiedziło 3 mln turystów zagranicznych. Głównym regionem turystycznym jest wybrzeże Morza Czarnego; najważniejsze kąpieliska morskie: Albena, Złote Piaski, Św. Konstantyn (Drużba), Warna, Słoneczny Brzeg, Nesebyr, Pomorie, Burgas, Sozopol, Primorsko. W górach Riła, Rodopach i Bałkanach rozwinęły się popularne ośrodki sportów zimowych, m.in. Borowec, Pamporowo. Liczne są uzdrowiska z wodami mineralnymi (Momin Prochod, Chisaria, Bankia, Welingrad, Sandanski i inne).

Transport i łączność w Bułgarii. W przewozie towarów ważną rolę odgrywa transport morski. Nośność floty handlowej wynosi 1,2 mln DWT (2007), przeładunek w portach morskich ponad 16 mln t. Główne porty morskie: Warna, Burgas; pozostałe porty (Bałczik, Nesebyr, Pomorie, Sozopol i inne) obsługują ruch kabotażowy. Głównym portem lotniczym jest Sofia. Lotniska znajdują się ponadto w Burgas oraz w Warna.

Handel zagraniczny w Bułgarii.

Największy udział w eksporcie mają: odzież, produkty rolno-spożywcze, wyroby hutnicze i rudy metali, maszyny i urządzenia przemysłowe. Import obejmuje przede wszystkim maszyny i materiały dla przemysłów: elektromaszynowego, elektrotechnicznego i elektronicznego, paliwa płynne i surowce dla przemysłu chemicznego oraz surowce dla przemysłu lekkiego i jego wyroby. Główni partnerzy handlowi: Włochy, Niemcy, Rosja, Turcja, Grecja.